Site Relocation

Moved to waiphyok.com

Friday, October 05, 2007

Venture Capitalists : Changing Era


မနက္က ဖတ္လိုက္ရတဲ့ ေဆာင္းပါး၁ခုေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္ဒီစာေရးဖို႔ျဖစ္လာပါတယ္။

ကြန္ယက္နည္းပညာေခတ္မွာ စီးပြားေရးပညာရႈွင္ေတြ နည္းပညာကြ်မ္းက်င္သူေတြဟာ Startup လို႔ေခၚတဲ့ ကုမၸဏီတက္သစ္စေတြေထာင္၊ နည္းပညာကို အျပိဳင္အဆိုင္ခ်ဲ႔ထြင္ျပီး အက်ိဳးအျမတ္ရမဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အျပိဳင္အဆိုင္လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။ စီးပြားေရး၁ခုလုပ္ရာမွာ လိုအပ္တဲ့ အရင္းအႏွီးတည္းဟူေသာ အရာကို Venture Capitalists ေတြဆီက ရႏိုင္သမ်ွရေအာင္ ၾကိဳးစားေလ့ရွိပါတယ္။ မ်ားမ်ားရေလေလ၊ ေကာင္းေကာင္းလုပ္ႏိုင္ေလလို႔ယူဆၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ေယ်ဘူယအားျဖင့္ မွန္ေနေပမယ့္ ယေန႔အခါမွာေတာ့ နည္းပညာပိုင္း၊ ေစ်းကြက္ပိုင္းေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္အေျခအေနက မတူေတာ့ပါဘူး။

သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္နည္းပညာေလာကမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔အရင္က ကုမၸဏီ၁ခုေထာင္ဖို႔ဆိုရင္ စတင္ဦးေဆာင္တဲ့လူေတြက စာရြက္စာတမ္းေတြအမ်ားၾကီးျပဳစုရပါတယ္။ စာမ်က္ႏွာေပါင္း ရာခ်ီ ေထာင္ခ်ီေနတဲ့ Business Plan, Model, Executive Summary, Fiscal Projections စတာေတြႏွင့္ ကိုယ့္ပေရာဂ်က္ သည္ ဒီေရြ႔ဒီမ်ွေကာင္းပါသည္။ ကြ်န္ေတာ့္ဟာကို သံုးရင္ဒီေလာက္ျမတ္ပါမည္။ ဒီေလာက္ရင္းႏွီးရင္ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ႏွင့္ ဒီမ်ွထြက္ပါမည္ဆိုျပီး စာရင္းအင္းအရင္ျပဳစုရပါသည္။ ထိုမွသာ ကုမၸဏီပိုင္႐ွင္က ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမဲ့လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဆြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့သည္လို အေထာက္အထားေကာင္းေကာင္း ျပႏိုင္မွ ဒီပေရာဂ်က္ဟာ ေအာင္ျမင္မယ့္ အလားအလာရွိေၾကာင္း အာမခံရာေရာက္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီအရာဟာ မမွန္ေတာ့ပါဘူး။ ကုမၸဏီ၁ခုဟာ ၃၊ ၄ႏွစ္ေလာက္ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ႏွင့္ က်ိတ္ခ်ေနလို႔မရေတာ့ပါဘူး။ လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းစာရင္းျပဳစုတာေတြျပီးသြားရင္ တျခားကုမၸဏီက ကိုယ့္ကိုေဆာ္သြားပါျပီ။ ေခတ္သစ္ကုမၸဏီေတြဟာ ၾကီးထြားမႈ ျဖစ္စဥ္၊ Evolution ကို ပိုျပီးဂရုစိုက္လာပါတယ္။ အရင္လို ဘီလူးၾကီးျဖစ္ေလာက္ေအာင္ ပိုက္ဆံေတြစုျပီးမွ ၀င္လာျခင္းထက္ ခပ္ႏုႏုဘ၀ႏွင့္ပဲ ေစ်းကြက္ကို၀င္ပါမယ္။ ျပီးမွ ဆက္လက္ၾကီးထြားေအာင္လုပ္ဖို႔ၾကိဳးစားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စကၤာပူမွာတင္ ၾကည့္ရင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါဆို အရင္စနစ္ႏွင့္ အခုစနစ္ႏွင့္ဘယ္ေနရာေတြမွာ ဘာေတြဒီေလာက္ကြာသြားလဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါပဲ။ လူေတြက ပိုက္ဆံမလိုေတာ့လို႔လား ဘာလားဆိုျပီး။ ဆိုေတာ့ကာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အစကျပန္ၾကည့္ရေအာင္။ ေခတ္ေဟာင္း နည္းပညာ ကုမၸဏီေတြရဲ႔လုပ္ကိုင္ပံုက ဒီလိုပါ။ VC ရဲ႔ အဆင့္ ၁ အေနႏွင့္ သူတို႔သည္အရင္ဆံုး အထက္ေဖာ္ျပပါ စာရြက္စာတမ္း အထပ္ထပ္ကို ျပဳစုမယ္။ ရင္းႏွီးသူႏွင့္ ေဆြးေႏြးမယ္။ ေနာက္ ပ်ွမ္းမ်ွအားျဖင့္ ေဒၚလာ ၅သန္းေလာက္ ေတာင္းျပီး လိုအပ္တဲ့ စနစ္၊ပေရာဂ်က္ ၁ခုကို ျပီးစီးေအာင္လုပ္ပါတယ္။ ထို ပေရာဒက္ က Up & Runnging ျဖစ္သြားျပီဆိုတာႏွင့္ Venture Capital အဆင့္ ၂ စပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ နည္းပညာပိုင္းကေန စီးပြားေရးပိုင္းကို စေျပာင္းပါတယ္။ ဒီပစၥည္းကို ေစ်းကြက္၀င္ေအာင္ဆိုျပီး စီအီးအိုေတြ ဘာေတြ လဲခ်င္လဲပါမယ္။ ေနာက္ထပ္ ေဒၚလာ ၁သန္း ၂သန္းေလာက္ ထပ္ထည့္ပါတယ္။ ဒီလိုႏွင့္ ပစၥည္း၁ခု ေစ်းကြက္ထြက္ဖို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေနတာကို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ယေန႔အခါမွာေတာ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ အရင္ဆံုး နည္းပညာပိုင္း ေစ်းေပါလာတာကို ၾကည့္ႏိုင္တာႏွင့္ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက အရင္တံုးက ေဆာ့ဖ္၀ဲ၁ခုထုတ္ဖို႔ကို ကြန္ပ်ဴတာႏွင့္ဆက္စပ္ပစၥည္း၀ယ္တာႏွင့္တင္ ေတာ္ေတာ္အကုန္အက်မ်ားပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ဟာ့ဒ္၀ဲေတြ ဘယ္ေလာက္ေပါလာလဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးအေတြ႔ပါပဲ။ ကြန္ယက္ေခတ္မွာ နည္းပညာ Firm ၁ခု အတြက္ လိုအပ္မႈစာရင္းဟာ ေဒၚလာ ၁သိန္း ေအာက္ပဲ Initial မတည္ဖို႔လုိပါတယ္လို႔ စာရင္းအင္းေတြအရေတြ႔ရွိရပါတယ္။ Infrastructure ၁ခုေဆာက္ဖို႔အတြက္လည္း ဥပမာ Amazon ရဲ႔ EC2, S3 စနစ္ေတြထြန္းကားလာမႈေၾကာင့္ ပိုမိုလြယ္ကူလာပါတယ္။ ဆိုလိုတာက လူအင္အားလည္း သက္ေသာင့္သက္သာႏွင့္ ေဆာင္ရြက္လာႏိုင္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ( ကြ်န္ေတာ္ ေနာက္မွ EC2, S3 အေၾကာင္း ေရးပါဦးမယ္။ )

ဒုတိယ အခ်က္အေနႏွင့္ သံုးစြဲသူမားကတ္ဟာ ပိုျပီးက်ယ္ျပန္႔၊ ပိုျပီး ပစၥည္းသစ္ေတြကို လက္ခံႏိုင္စြမ္းရွိလာပါတယ္။ ပစၥည္းအသစ္ေတြ႔ရင္ အိုေက၊ စမ္းမယ္၊ သံုးၾကည့္မယ္၊ ၾကိဳက္ရင္၀ယ္ပါမယ္။ အရင္လို စာရြက္ေတြႏွင့္ အထပ္ထပ္ Risk ေတြထိုင္တြက္ေနပံုဟာ အခုေခတ္မွာ သိပ္အသံုးမ၀င္ေတာ့ပါဘူး။ ရင္းႏွီးသူေတြရဲ႔ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္က အျမတ္ရဖို႔ပါပဲ။ အခ်ိန္တိုတိုႏွင့္ ျမန္ျမန္ရရင္ သူတို႔ကပိုေတာင္ၾကိဳက္ပါေသးတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သင္ခဲ့ဖူးတဲ့ Business ရဲ႔ အဓိပၸါယ္ျဖစ္တဲ့ - စီးပြားေရးဆိုသည္မွာ လူေတြရဲ႔ လက္ရွိျပႆနာေတြကို ေျဖ႐ွင္းေပးႏိုင္တဲ့၊ ထိုသို႔ေျဖရွင္းရာမွာ အက်ိဳးအျမတ္ရွိရွိေျဖရွင္းျခင္းဆိုတဲ့ - အခ်က္ႏွင့္လည္း ပိုျပီး အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္သြားတာကို ကြ်န္ေတာ္ေတြ႔ရပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လူေတြက ဒီဘက္ေခတ္မွာ သူတို႔ဆီမွာရွိတဲ့ ျပႆနာေတြကိုသာ ျမန္ျမန္ႏွင့္ ေကာင္းေကာင္းေျဖရွင္းေပး၊ ဒါဆိုလံုး၀ လက္ခံမယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားျဖစ္လာလို႔ပါပဲ။ ဒီ့အျပင္ ကြန္ယက္၊ ဆိုရွယ္ ဘေလာ့ခ္ေတြထြန္းကားလာတာႏွင့္ အမ်ွ Word of Mouth ေတြ, Recommendations ေတြ ပိုျမန္ျပီး ေအာင္ျမင္ဖို႔ လြယ္ကူလာပါတယ္။

VC ၾကီးမ်ားႏွင့္ VC ငယ္မ်ား

အဲ့ဟုတ္ျပီ။ အဲ့လို စနစ္ေတြ၊ စတိုင္ေတြ၊ VC ေတြရဲ႔ လုပ္ပံုကိုင္ပံုေတြေျပာင္းလဲမႈဟာ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈရွိသလဲဆိုတာ လည္း စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပီးခဲ့တဲ့ IPO ( initial public offerings ) ေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိေခတ္သစ္ နည္းပညာေစ်းကြက္ဟာ မတည္ျငိမ္တာကို ေတြ႔ရပါမယ္။ ေၾကာက္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ က်ရႈံးမႈေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ VC အၾကီးစား ေတြအတြက္ ခ်ီတံုခ်တံုျဖစ္ေစပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အရင္စနစ္ေဟာင္းက ထံုးစံအတိုင္း ကုမၸဏီရဲ႔ ၂၀ရာခိုင္ႏႈန္း stakes ေလာက္ရမွ ျမဳပ္ႏွံခ်င္ၾကပါတယ္။ မ်ားမ်ားျမဳပ္ႏွံခ်င္ပါတယ္။ ဒါဟာသူတို႔ရဲ႔ စီးပြားေရးစတိုင္ပါ။ မ်ားမ်ားထည့္ မ်ားမ်ားျမတ္ခ်င္ပါတယ္။ အခြင့္အခါသာလာတာႏွင့္အမ်ွ ဒီစနစ္ပံုစံကို VC အငယ္စားေတြက တြန္းလွန္ျပီး သူတို႔အတြက္ေနရာရႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားလာၾကပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္ အေမရိကန္မွာ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ VC အငယ္စားေတြဟာ နည္းနည္းျမဳပ္ႏွံ မ်ားမ်ားျမတ္စနစ္ကို က်င့္သံုးလာၾကပါတယ္။ ၂၀% မလိုပါဘူး။ ဒါဟာ ပိုကိုက္ပါတယ္လို႔ ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ဆိုပါတယ္။ ၁၀၀၀၀ ၊ ၂၀၀၀၀ ေလာက္ထည့္၀င္ျပီး ရႈံးသြားရင္လည္း မ်ားမ်ားစားစား မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။

အဲ့ဒီေတာ့ ေကာက္ခ်က္ခ်စရာ အခ်က္ေတြ ထြက္လာပါျပီ။

၁။ VC ၾကီးေတြက ထံုးစံအတိုင္း တြန္႔ဆုတ္ျမဲတြန္႔ဆုတ္ေနဦးမွာပါပဲ။
၂။ သူတို႔ဟာ သတင္းအခ်က္အလက္နည္းပညာ ေစ်းကြက္ထက္ ေဆး၀ါး၊က်န္းမာေရး နည္းပညာ ဆိုင္ရာေတြမွာ ျမဳပ္ႏွံၾကပါလိမ့္မယ္။
၃။ ေငြမ်ားမ်ားျမဳပ္မွ ျမတ္တယ္ဆိုတဲ့ ေခတ္ဟာ ေျပာင္းသြားပါျပီ။
၄။ VC အငယ္စားေတြလည္း ပိုျပီးေအာင္ျမင္လာႏိုင္ပါတယ္။
၅။ ေနာက္ဆံုးအေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ ျပိဳင္ဆိုင္မႈေတြပိုမိုျပင္းထန္ျပီး သက္သာသထက္သက္သာေအာင္ ၀န္ေဆာင္မႈေပးတဲ့အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သံုးစြဲသူေတြ အတြက္ superb products ေတြ ကို ပိုမိုျမင္ေတြ႔လာရေတာ့မွာပဲ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။


Ref: Read/Write Web, Last100, Kawaski, Business Week

ေလးစားစြာျဖင့္
WaiPK